Kalıp Parçaları (Sıcak iş kalıpları)

PVD kaplama sicak is kalibi

Metal enjeksiyon, ekstrüzyon, sıcak dövme gibi yüksek sıcaklık ve basınçların oluştuğu sıcak iş kalıp uygulamalarında, yüksek sıcaklığa bağlı aşınma mekanizmaları baskındır.  Temel olarak kalıp yüzeyinde termal yorulmalar, gerilme çatlakları, erozyon, oksidasyon, sıcak korozyon, sıvı metal ve kalıp çeliği arasında gerçekleşen reaksiyonlar sonucu yapışma ve intermetalik bileşiklerin oluşması sonucu hasar meydana gelmektedir. Bunları önlemek için uygulanması gereken kaplamanın özellikle yüksek sıcaklık dayanımına sahip olması, çeliğin aşırı ısınmasını engelleyecek ısıl bariyer etkisine sahip olması, sıvı metal ve kalıp çeliği arasındaki yapışma ve yüzey reaksiyonlarını engelleyecek inert ve stabil bir ara yüzey oluşturması, basınç sonucu oluşan yorulma çatlaklarını ve yüzey erozyonunu önleyecek düzeyde sert ve aşınmaya dayanıklı bir dolgu katmanı oluşturması beklenmektedir.

Sıcak iş kalıp parçalarında meydana gelen genel aşınma-hasar mekanizmaları ve bu mekanizmalara göre tercih edilmesi gereken kaplama nitelikleri yandaki tabloda özetlenmiştir.

Hata mekanizmasıKaplamadan beklenen baskın özellik
Termal yorulma sonucu yüzey çatlaklarıYüksek sertlik, tokluk ve oksidasyon direnci
Adhesif aşınma (Sıvı metal yapışması, yüzeyde intermetalik bileşiklerin oluşumu)Düşük sürtünme katsayısı, yüksek oksidasyon direnci, kimyasal kararlılık
Erozyon, oksidasyon ve korozyonYüksek sıcak sertlik, yüksek oksidasyon direnci, kimyasal kararlılık
Yüksek sıcaklık sonucu kalıp çeliğinde sertlik kaybı ve kütlesel hasarKaplama öncesi uygun sıcak iş çeliği seçilmesi ve doğru ısıl işlem yapılması

Kalıp Parçaları | Sıcak iş kalıpları PVD Kaplama Çeşitleri

Kaplama AdıKimyasal BileşimSertlik (HV)Sürtünme katsayısı*Kalınlık (μm)Bozunma Sıcaklığı (°C)RenkÖzellikler
Zafir PlusAlTiN bazlı36000,551 – 4900Siyah-MorYüksek sertlik, yüksek oksidasyon direnci, yüksek sıcak sertlik
Moldex ExtraCrN bazlı24000,352 – 10700Gümüş GriDüşük sürtünme katsayısı, yüksek yüzey kalitesi, çok yüksek kaplama tokluğu, kalın uygulanabilme
OniksAlCrN bazlı36000,501 – 71000Füme GriYüksek sertlik, yüksek sıcak sertlik, yüksek oksidasyon direnci
PreventaTiSiN bazlı42000,501 – 41100BronzÇok yüksek sertlik, çok yüksek sıcak sertlik, mükemmel oksidasyon direnci
Lubrica TopAlTiCrN bazlı37000,502 – 10950Siyah-MorYüksek sertlik, düşük sürtünme katsayısı, yüksek tokluk, yüksek sıcaklık dayanımı, yüksek sıcak sertlik
Lubrica TriboAlCrTiN bazlı37000,302 – 10900Mavi-GriDüşük sürtünme katsayısı, yüksek sertlik, yüksek tokluk, yüksek sıcaklık dayanımı, yüksek sıcak sertlik

*: Sürtünme katsayısı çeliğe karşı ölçülmüştür

Hangi Kaplamayı Seçmeliyim